Wanneer regels zwaarder wegen dan de praktijk

Ondernemen vanuit vertrouwen

De afgelopen jaren heb ik met veel plezier als zzp’er gewerkt. Ik koos bewust voor het ondernemerschap: de vrijheid, de verantwoordelijkheid en de mogelijkheid om mijn kennis en ervaring bij verschillende opdrachtgevers in te zetten.

Via Proud People kreeg ik de kans om een project te starten bij een grote Nederlandse retailer. Een opdracht waarin mijn ervaring goed tot zijn recht komt en waarin de samenwerking vanaf het begin gebaseerd was op vertrouwen in mijn expertise en toegevoegde waarde.

Wanneer regelgeving de praktijk inhaalt

Door de aangescherpte handhaving van de Wet DBA is de praktijk echter veranderd. De wet is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan, maar in de praktijk zijn de gevolgen vaak breder.

In mijn geval betekende het dat een eerdere opdracht bij een grote infragerichte organisatie moest stoppen. Niet vanwege mijn functioneren of de inhoud van het werk, maar vanwege de manier waarop naar de inzet van zzp’ers wordt gekeken.

De samenwerking stond niet ter discussie — de regelgeving wel.

Wil je meer lezen over wat deze wet betekent voor opdrachtgevers en zelfstandigen? Bekijk dan ook onze uitleg over de Wet DBA en de aankomende VBAR regelgeving.

De persoonlijke impact

Voor mij voelt het alsof ik tussen wal en schip beland. Ik ben geen werknemer en heb daar ook bewust niet voor gekozen, maar word nu wel geconfronteerd met regels die weinig onderscheid maken tussen schijnzelfstandigheid en echt ondernemerschap.

De onzekerheid die hierdoor ontstaat gaat verder dan normaal ondernemersrisico. Het gaat niet over vraag en aanbod, maar over regels die ervoor zorgen dat samenwerkingen stoppen — los van de kwaliteit van het werk.

Je bouwt relaties op, investeert in opdrachten en levert kwaliteit, om vervolgens te merken dat externe regels daar ineens een streep door kunnen zetten.

Wat er gebeurt in het zzp-werkveld

Dit verhaal staat niet op zichzelf. Steeds vaker hoor ik hetzelfde geluid van andere zelfstandigen. Opdrachtgevers stoppen uit voorzorg met het inzetten van zzp’ers. Professionals keren noodgedwongen terug naar loondienst en organisaties verliezen flexibiliteit en kennis.

Dat is zonde. Niet alleen voor zelfstandigen, maar ook voor organisaties die juist profiteren van specialistische kennis en flexibiliteit.

De behoefte aan nuance

Het doel van de Wet DBA begrijp ik: schijnzelfstandigheid moet worden voorkomen. Maar in de huidige vorm ontbreekt nuance. Niet iedere zzp’er is een verkapte werknemer en niet iedere opdrachtrelatie is problematisch. Wat ik zou willen is een 'zelfstandigenverklaring' vooraf: een toets waarbij ervaren zzp'ers op basis van hun portfolio, investeringen en opdrachtgevers kunnen aantonen dat ze echt ondernemer zijn. Geen papieren werkelijkheid achteraf, maar duidelijkheid vooraf, voor mij én voor mijn opdrachtgever.

Wat nodig is, is een aanpak die meer kijkt naar de praktijk: zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, ondernemerschap en wederzijds vertrouwen.